CUMHURİYETLE HESAPLAŞMAYA KARŞI KURUCU DURUŞ.

Türkiye bugün yalnızca bir iktidar değişimi tartışması yaşamamaktadır. Yaşanan, çok daha derin ve tarihsel bir kırılmadır: Atatürk Cumhuriyeti’nden sistemli bir uzaklaşma süreciyle karşı karşıyayız. Siyasal rejimden ekonomik yapıya, hukuk düzeninden eğitim sistemine kadar yaşanan sorunların ortak kaynağı bu kopuştur.

Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğinde kurulan Cumhuriyetin temel değerleri, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) için bir nostalji değildir. Bu değerler, bugün de geçerliliğini koruyan tarihsel bir sorumluluğun ifadesidir. CHP’nin siyasal varlığı ve meşruiyeti, bu sorumluluğu üstlenmesiyle anlam kazanır.

CHP, “kurucu parti” sıfatını yalnızca anma günlerinde hatırlayacak bir parti değildir. Kurucu olmak; laiklikten, üniter devletten, tam bağımsızlıktan ve halkçılıktan taviz vermeden durmayı gerektirir. Cumhuriyet; ümmetten yurttaşlığa, kulluktan özgürlüğe, esaretten bağımsızlığa geçiştir. CHP’nin siyasal meşruiyeti de bu tarihsel dönüşümün savunucusu olmasından kaynaklanır. Bu nedenle CHP, rüzgâra göre yön değiştiren değil; pusula olan bir siyasal duruş göstermek zorundadır.

Bugün Türkiye’de tablo açıktır:
Meclis işlevsizleştirilmiş, yargı bağımsızlığı ortadan kaldırılmış, kuvvetler ayrılığı fiilen sona ermiştir. Üretim ekonomisi tasfiye edilerek rant ve borca dayalı bir düzen kurulmuş; halk yoksullaşmış, gençler umudunu kaybetmiştir.

Bu tablo bir “yönetim hatası” değil, Cumhuriyetle bilinçli bir hesaplaşmanın sonucudur. Dolayısıyla CHP’nin görevi bu düzeni makyajlamak değil; Cumhuriyetçi rejimi yeniden inşa etmeyi açık ve net bir hedef olarak ortaya koymaktır.

CHP, başkanlık sistemini onarmaya değil; parlamenter, laik ve demokratik Cumhuriyeti yeniden kurmaya odaklanmalıdır. Bu mesele bir teknik yönetim tartışması değil, egemenliğin kime ait olduğu sorusudur.

Dış politikada ve ekonomide tam bağımsızlıkçı bir çizgi açıkça savunulmalıdır. Siyasal bağımsızlık, ekonomik bağımsızlıkla tamamlanmadıkça gerçek değildir. Emperyal merkezlerin telkinleriyle değil, ulusal çıkarlarla hareket edilmelidir.

Ekonomide kamucu ve üretimci bir model esas alınmalıdır. Özelleştirme, rant ve ithalata dayalı yapı yerine; kamu öncülüğünde sanayileşme, tarımda planlama ve kooperatifçilik temel politika haline getirilmelidir. 1930’ların devletçilik anlayışı, bugünün koşullarında güncellenerek yeniden ele alınmalıdır.
CHP kimlik siyasetini (etnikçiliği) değil, tüm yurttaşların eşitliğini esas alan partidir. Bu anlayışla toplumu etnik ya da mezhepsel ayrımlarla tanımlamayı değil, Üniter Ulus Devlet ve Laiklik temelinde birleştirmeyi (uluslaşmayı) hedeflemiştir. Esasen Türkiye Cumhuriyeti de, mikromilliyetçi (etnikçi) “eşit yurttaşlık” değil, bütünleştirici “yurttaşların eşitliği” anlayışıyla kurulmuş, bu anlayış Anayasamızın 10. maddesinde “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.” denilerek açıkça ifade edilmiştir. Ülkemizi 102 yıldır bütün tutan da bu anlayıştır.
CHP’nin temel sorunu, iktidarın baskısı değil; zaman zaman kendi kurucu kimliğini savunmaktan kaçınmasıdır. Oysa toplumun geniş kesimleri belirsizlik değil netlik, esneklik değil ilke, suskunluk değil DEVRİMLERİ VE CUMHURİYETİ TAVİZSİZ SAVUNAN DEVRİCİ bir cesaret beklemektedir. CHP, sağa açıldıkça değil; Atatürk Cumhuriyeti’ne yaslandıkça büyür ve güçlenir.

Türkiye’nin bugün ihtiyacı olan şey, daha yumuşak bir muhalefet değil; Cumhuriyet değerlerine yaslanan kararlı bir siyasal duruştur. CHP ya konjonktüre göre pozisyon alan sıradan bir muhalefet partisi olacak, ya da Cumhuriyeti yeniden ayağa kaldıracak kurucu aklın temsilcisi olarak tarihsel rolünü yerine getirecektir.

Laiklikten, üniter devletten, kamuculuktan ve tam bağımsızlıktan taviz vermeden durmak, CHP için bir tercih değil; Cumhuriyet’e karşı tarihsel bir borçtur.

Basri Gürsoy
Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Saymanı